ประเทศไทยเป็นหนึ่งในประเทศสมาชิก 5 ประเทศ ที่ร่วมก่อตั้งสมาคมประชาชาติแห่งเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ หรืออาเซียน (ASEAN) เมื่อ พ.ศ. 2510 โดยประเทศไทยมีบทบาทอย่างแข็งขัน ในการผลักดันโครงการและกิจกรรมความร่วมมือต่าง ๆ ของประชาคมอาเซียนมาตั้งแต่เริ่มก่อตั้ง นอกจากนั้น ประเทศไทยยังมีบทบาทสำคัญในการส่งเสริมความร่วมมือระหว่างประเทศสมาชิก ประเทศคู่เจรจา และประเทศอื่น ๆ ในการเข้าร่วมเป็นส่วนหนึ่งของประชาคมอาเซียน ทั้งการเปิดประชาคมเศรษฐกิจอาเซียน การสนับสนุนการแก้ไขปัญหาความขัดแย้งด้วยสันติวิธี และการเชื่อมโยงระหว่างผู้คนในประเทศสมาชิก ด้านการศึกษา สังคมและวัฒนธรรม ซึ่งล้วนเป็นประเด็นที่อาเซียนให้ความสำคัญ
กรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่นมีภารกิจหลักในการสนับสนุนองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นให้พัฒนาการจัดทำแผนพัฒนาท้องถิ่น การบริหารงานบุคคล การเงิน และการคลัง เพื่อให้องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นมีความเข้มแข็ง มีศักยภาพในการจัดการบริการสาธารณะในการเข้าสู่ประชาคมอาเซียน นอกจากนั้น กรมส่งเสริมการปกครองท้องถิ่นได้มีแผนงานและนโยบายที่เกี่ยวข้องกับต่างประเทศ เช่น การสร้างความรู้ความเข้าใจในการเข้าสู่ประชาคมอาเซียน การแลกเปลี่ยนองค์ความรู้กับองค์กรระหว่างประเทศ และการพัฒนาบุคคลกรให้มีความรู้ความสามารถ ทักษะด้านภาษาและการสื่อสาร เป็นต้น เพื่อให้สามารถใช้ประโยชน์สูงสุดจากการเข้าสู่ประชาคมอาเซียน
องค์กรปกครองส่วนท้องถิ่นในฐานะผู้ใกล้ชิดดูแลประชาชน ได้มีการเตรียมความพร้อมและปรับตัวให้รับมือกับความท้าทายในการเข้าสู่ประชาคมอาเซียน โดยเฉพาะภารกิจที่เกี่ยวข้องกับสามเสาหลักของประชาคมอาเซียน เช่น การพัฒนาเศรษฐกิจฐานรากและโครงสร้างพื้นฐานในท้องถิ่น การรักษาความปลอดภัยในชีวิตและทรัพย์สินของประชาชน ตลอดจนการจัดการปัญหามลพิษและการฟื้นฟูสิ่งแวดล้อม เป็นต้น
ติน หม่อง ซเว รัฐมนตรีต่างประเทศเมียนมา แจ้งต่อที่ประชุมรัฐมนตรีต่างประเทศสมาคมประชาชาติแห่งเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ (อาเซียน) เมื่อวันอาทิตย์ (12 ก.ค.) ว่า อองซาน ซูจี ผู้นำฝ่ายประชาธิปไตยที่ถูกโค่นอำนาจ มีสุขภาพแข็งแรงและได้รับการดูแลเป็นอย่างดี สำนักข่าวเกียวโดรายงานว่า นายสีหศักดิ์ พวงเกตุแก้ว รัฐมนตรีต่างประเทศของไทย และมาเรีย เทเรซา ลาซาโร รัฐมนตรีต่างประเทศฟิลิปปินส์ เปิดเผยข้อมูลดังกล่าวในการแถลงข่าวภายหลังการประชุมอย่างไม่เป็นทางการครั้งแรกระหว่างรัฐมนตรีต่างประเทศอาเซียนกับรัฐมนตรีต่างประเทศเมียนมา นับตั้งแต่เกิดรัฐประหารเมื่อเดือนก.พ. 2564 วิธีที่เขาพูดถึงก็คือ มองว่าเธอเป็นเหมือนญาติ เป็นเหมือนพี่สาวน้องสาว ดังนั้น พวกเราจะดูแลเธอเอง ลาซาโรกล่าว โดยอ้างอิงถึงคำพูดของรัฐมนตรีต่างประเทศเมียนมาที่กล่าวถึงนางซูจี อย่างไรก็ตาม นายสีหศักดิ์กล่าวว่า จะเป็นการดีกว่าหากรัฐบาลเมียนมาอนุญาตให้ลาซาโร ซึ่งทำหน้าที่ผู้แทนพิเศษของอาเซียน เข้าพบซูจีระหว่างการเยือนเมียนมาที่กำลังจะมีขึ้น เพื่อช่วยตรวจสอบคำกล่าวอ้างของฝ่ายเมียนมา อองซาน ซูจี เจ้าของรางวัลโนเบลสาขาสันติภาพปี 2534 ถูกควบคุมตัวนับตั้งแต่กองทัพก่อรัฐประหารโค่นรัฐบาลที่มาจากการเลือกตั้ง โดยซูจีถูกจำคุกในหลายข้อหา รวมถึงข้อหาทุจริต ก่อนถูกย้ายไปกักบริเวณในบ้านภายหลังได้รับการลดโทษ นอกจากนี้ ที่ประชุมรัฐมนตรีต่างประเทศอาเซียนยังเรียกร้องให้เมียนมาดำเนินการอย่างเป็นรูปธรรมมากขึ้นในการปฏิบัติตามฉันทามติ 5 ข้อ ซึ่งเป็นแนวทางสันติภาพที่เห็นชอบร่วมกันภายหลังการรัฐประหารในปี 2564 สีหศักดิ์และลาซาโรระบุว่า ฉันทามติดังกล่าวเรียกร้องให้ลดความรุนแรง เปิดการเจรจาที่ทุกฝ่ายมีส่วนร่วม และปล่อยตัวนักโทษการเมืองเพิ่มเติม ทั้งนี้ นับตั้งแต่เกิดรัฐประหาร ผู้นำทางการเมืองของเมียนมาถูกห้ามเข้าร่วมการประชุมอาเซียน ปัจจุบันอาเซียนประกอบด้วยบรูไน กัมพูชา ติมอร์-เลสเต อินโดนีเซีย ลาว มาเลเซีย เมียนมา ฟิลิปปินส์ สิงคโปร์ ไทย และเวียดนาม